Sakit Belakang

Apabila sakit belakang, semua pergerakan terasa tidak kena, malah ada yang tidak dapat melakukan sebarang kerja kerana masalah ini.

Boleh dikatakan semua orang pernah merasai bagaimana peritnya apabila belakang badan, terutama pada bahagian bawah tulang belakang, terasa sakit.

Bahagian bawah tulang belakang menerima paling banyak tekanan, terutama ketika kita duduk berbanding apabila berdiri atau baring. Ini sebabnya kita berasa sakit belakang jika duduk terlalu lama dan masalah ini boleh diatasi dengan berehat, bangun dan berjalan-jalan seketika sebelum menyambung kerja.

Tulang belakang adalah struktur yang sangat unik. Ia membabitkan 33 tulang vertebra dan di antara setiap tulang mempunyai satu cakera mengandungi cecair yang berfungsi sebagai penyerap hentakan, menambah keanjalan (supaya tulang belakang boleh dilentur ke sisi, depan dan belakang) serta mengagihkan berat badan dengan seimbang.
Cakera yang bertindak sebagai kusyen ini sebenarnya membabitkan kantung leper mengandungi cecair (nukleus pulposus) dan kantung cakera (annulus fibrosus).

Walaupun kantung cakera ini sangat kuat, ia boleh menjadi haus dan terkoyak dengan peningkatan usia, aktiviti lasak dan perlakuan yang menjejaskan kedudukan tulang belakang.

Pemeriksaan Imej Resonan Magnetik (MRI) mendapati, hampir 30 peratus individu dewasa berumur 30 tahun menunjukkan kemerosotan (kehausan) cakera tulang belakang tetapi tidak mengalami masalah atau kesakitan.

Banyak perkara menyebabkan sakit belakang dan punca paling lazim ialah membabitkan cakera ini kerana boleh tergelincir atau mengalami kemerosotan.

Cakera tergelincir (terkeluar sedikit dari kedudukan asalnya) berlaku akibat posisi badan tidak betul, otot terlalu lemah atau tegang sehingga tidak dapat menyokong bentuk asal tulang belakang atau mengangkat benda berat dengan cara salah.

Semakin meningkat usia, cakera kehilangan kandungan cecairnya, mengecut dan menjadi kurang anjal. Ligamen yang memegang cakera juga menjadi lemah.

Pada keadaan ini, aktiviti yang memberi tekanan kepada cakera boleh menyebabkan ia membonjol ke satu arah dan menekan saraf dan membuatkan kita berasa sakit.

Masalah cakera tergelincir ini boleh dibahagikan kepada empat jenis iaitu:

  • Kemerosotan cakera.

  • Prolaps (pemindahan cecair cakera dari kedudukan asal ke bawah).

  • Cecair cakera tersembul keluar.

  • Sekuestrasi (cecair cakera terkeluar sepenuhnya daripada kantung).Keadaan ini menyebabkan kita mengalami pelbagai kesakitan. Bahagian yang sakit bergantung kepada kedudukan saraf yang ditekan cakera yang tergelincir. Pada umumnya ia boleh menyebabkan gejala seperti:

  • Sakit belakang.

  • Sakit kaki (pada satu bahagian, atau keseluruhan sama ada pada sebelah atau kedua-dua belah kaki. Ini mengakibatkan pesakit berasa sakit untuk berjalan).

  • Berasa sangat sakit, hilang keupayaan mengawal kencing dan buang air besar.

  • Lumpuh sama ada sebelah atau kedua-dua belah kaki.

  • Hilang deria rasa.Menurut Perunding Bedah Ortopedik dan Tulang Belakang, Dr David Wong, biasanya masalah sakit belakang berlaku pada golongan muda berumur antara 20 hingga 40 tahun yang aktif bersukan.

    Bagi kebanyakan kes, kesakitan bermula pada umur 20-an dan menjadi semakin teruk apabila usia meningkat kesan aktiviti harian serta tidak mendapatkan rawatan.

    “Pesakit mengalami kesukaran untuk bangun dari katil atau kerusi dan ramai mengambil ubat tahan sakit. Bagaimanapun, ubat tahan sakit tidak mampu mengatasi masalah ini.

    “Mereka masih berasa sakit walaupun mengambil ubat dan keadaan ini menjejaskan kualiti hidup pesakit. Kesakitan ini juga membuat ramai pesakit berasa rendah diri. Mereka tidak yakin untuk melakukan aktiviti fizikal kerana bimbang keadaan bertambah buruk.

    “Bahkan 20 hingga 30 peratus pesakit mengadu tertekan dan murung. Gangguan emosi ini lebih dirasai individu yang terlantar kerana pada masa sama mereka mengalami masalah peningkatan berat badan,” katanya selepas pelancaran buku Patient Beyond Borders anjuran bersama Singhealth dan Badan Pelancongan Singapura (STB).

    Jika lebih banyak cecair cakera terkeluar atau kadar kerosakan cakera bertambah, pesakit berasa lebih sakit. Kesakitan ini boleh dirasai walaupun melakukan aktiviti mudah seperti membongkokkan badan dan mengangkat barang ringan.

    Kesakitan akibat cakera tergelincir dikategorikan sebagai sakit belakang kronik. Semakin lama, pesakit berasa lebih sakit dan menderita. Antara kaedah terbaru dapat membantu pesakit seperti ini ialah menjalani pembedahan penggantian cakera.

    Pembedahan penggantian cakera diperkenalkan sejak 17 tahun lalu di Eropah dan ia ditawarkan di 25 negara, termasuk di rantau Asia. Sebelum ini kaedah lain digunakan seperti penguncian tulang belakang, di mana dua tulang belakang ‘disambungkan’ menggunakan skru atau rod dan tulang tambahan diletakkan pada dua tulang vertebra berkenaan bagi menggalakkan pertumbuhan tulang baru yang akhirnya bercantum menjadi satu.

    Bagaimanapun, kaedah ini kurang popular kerana kebanyakan pesakit menderita kerana ia menyebabkan lebih tekanan pada cakera terbabit dan mengambil masa lama untuk sembuh (enam hingga sembilan bulan).

    Dalam pembedahan penggantian cakera, cakera tiruan yang dibuat daripada aloi kobalt krom dan polyethylene dimasukkan di celah antara dua tulang. Fungsinya sama seperti cakera asal, mengurangkan kesakitan dan mampu meningkatkan aktiviti pesakit, mengekal pergerakan dan keanjalan tulang belakang serta mengelak masalah yang berlaku jika dua tulang vertebra ‘dikunci’ bersama.

    Dr Wong berkata, kesakitan pesakit dikurangkan dan pesakit boleh melakukan aktiviti harian mereka dalam masa beberapa minggu.

    Pengurangan tahap kesakitan bagaimanapun berbeza antara individu, tetapi semua pesakit mendakwa berpuas hati dengan rawatan diterima kerana ia membolehkan mereka kembali menjalani hidup dengan baik.

    Pembedahan penggantikan cakera bertujuan mengembalikan tulang belakang kepada saiz (ketinggian) asal, di samping mengekalkan keanjalan dan pergerakannya.

    Pembedahan dilakukan dari bahagian depan badan, cakera yang rosak dikeluarkan dan diganti dengan cakera tiruan.

    Antara kelebihan rawatan ini ialah ia mengembalikan keanjalan pada tulang belakang seperti normal, pesakit cepat sembuh, kadar kejayaan rawatan yang tinggi dan tidak memberi tekanan kepada tulang belakang.

    Bagaimanapun, pembedahan penggantian cakera adalah langkah terakhir jika rawatan lain seperti fisioterapi atau suntikan tulang belakang gagal mengatasi masalah sakit belakang.

    Ini kerana banyak masalah akibat kemerosotan cakera boleh diatasi dengan kaedah konservatif lain seperti melakukan senaman regangan betis, senaman menstabilkan tulang belakang bahagian bawah (lumbar) dan aerobik ringan. Pada masa sama, ubat tahan sakit diberi mengikut keperluan setiap pesakit.

    Namun bak kata orang, mencegah lebih baik daripada merawat. Justeru, belajar menjaga tulang belakang kita dengan:

  • Memastikan tulang belakang dalam posisi asal, sama ada ketika berdiri, duduk atau melakukan kerja.

  • Belajar cara betul untuk mengangkat benda berat.

  • Kurangkan berat badan, terutama bagi individu obes, kerana berat badan berlebihan memberi lebih tekanan kepada tulang belakang.

  • Pelajari senaman untuk menguatkan otot tulang belakang.

  • Perbaiki keadaan di tempat kerja, terutama kerusi dan peralatan untuk mengangkat barang. Kajian menunjukkan duduk dalam keadaan sedikit menyandar adalah kedudukan terbaik untuk mengurangkan tekanan pada tulang belakang. Jangan duduk terlalu lama kerana ia memberi lebih tekanan pada tulang belakang.


    • Oleh NORLAILA HAMIMA JAMALUDDIN